Teknik Göstergeler: RSI, MACD, Hareketli Ortalama

Teknik göstergeler (indikatörler), geçmiş fiyatları ve bazen işlem hacmini, ham mumlardan daha kolay okunan çizgilere ya da histogramlara dönüştüren formüllerdir. Her biri belirli bir soruyu yanıtlar: piyasa bir trendde mi, hareket ne kadar güçlü, fiyat aşırı uzamış mı, oynaklık artıyor mu? Yeni başlayanlar için teknik analizde dört araç ihtiyacınızın büyük bölümünü karşılar: hareketli ortalamalar, RSI göstergesi, MACD ve Bollinger Bantları. Hepsi gerçekleşmiş fiyatlardan hesaplanır; yani piyasayı tarif ederler, onu öngörmezler.

Başlıca gösterge aileleri

Bir göstergenin hangi aileden olduğunu bilmek, verdiği değerin size neyi söyleyip neyi söyleyemeyeceğini gösterir:

Trend göstergeleri yönü gösterir: hareketli ortalamalar, Parabolic SAR ve DMI.
Momentum osilatörleri bir aralık içindeki hareketlerin hızını ölçer: RSI, MACD, KDJ (Stokastik), Williams %R, CCI, Momentum ve Rate of Change (değişim oranı).
Volatilite göstergeleri fiyatın ne kadar geniş salındığını gösterir: Bollinger Bantları.
Hacim göstergeleri bir hareketin arkasındaki işlem aktivitesine bakar: Volume ve On Balance Volume. Forexin merkezi bir borsası yoktur, bu yüzden herhangi bir grafikteki hacim yalnızca o grafiğin veri kaynağının kaydettiklerini yansıtır.

Aynı aileden iki gösterge size genellikle aynı şeyi iki kez söyler. Bir trend aracı ile bir osilatör, tek bir grafiğe yığılmış beş osilatörden çok daha net bir başlangıçtır.

Hareketli ortalamalar: MA ve EMA

Basit hareketli ortalama, son N dönemin kapanış fiyatlarını toplayıp N'ye böler. EURUSD beş gün boyunca 1,1500, 1,1520, 1,1510, 1,1540 ve 1,1530'dan kapandıysa 5 günlük ortalama 5,7600 ÷ 5 = 1,1520 olur. Her yeni günde en eski fiyat hesaptan çıkar, en yenisi eklenir; böylece çizgi piyasayı daha yumuşak bir şekilde izler.

Üstel hareketli ortalama (EMA), 2 ÷ (N + 1) çarpanıyla son fiyatlara daha fazla ağırlık verir. 20 dönemlik bir EMA'da bu çarpan 2 ÷ 21'dir, yani ağırlığın yaklaşık %9,5'i son kapanışa düşer; bu yüzden aynı uzunluktaki basit ortalamadan daha hızlı tepki verir.

Yükselen bir ortalamanın üzerindeki fiyat yükseliş trendine, düşen bir ortalamanın altındaki fiyat düşüş trendine işaret eder.
Hızlı bir ortalamanın yavaş bir ortalamayı yukarı kesmesi, örneğin 50 günlük ortalamanın 200 günlüğün üzerine çıkması, trend değişimi olarak okunur.
Yatay piyasalarda ortalamalar geride kalır ve tekrar tekrar yanıltıcı kesişimler üretir.

RSI göstergesi (Relative Strength Index)

1978'de J. Welles Wilder tarafından tanıtılan RSI göstergesi, son kazançların büyüklüğünü son kayıplarınkiyle 0 ile 100 arasındaki bir ölçekte karşılaştırır. Klasik ayarı 14 dönemdir:

RSI = 100 − 100 ÷ (1 + RS); burada RS, ortalama kazancın ortalama kayba bölümüdür.
Ortalama kazanç 30 pip, ortalama kayıp 15 pip: RS = 2, dolayısıyla RSI = 100 − 100 ÷ 3 ≈ 66,7.
Aynı kayıpla ortalama kazanç 45 pip: RS = 3, dolayısıyla RSI = 100 − 25 = 75, yani 70 seviyesinin üzerinde.

70 seviyesinin üzerindeki değerlere aşırı alım, 30 seviyesinin altındakilere aşırı satım denir; ancak bu, fiyatın mutlaka döneceği anlamına gelmez: güçlü bir trendde RSI uzun süre 70'in üzerinde kalabilir. Birçok yatırımcı uyumsuzluğu (divergence) daha yararlı bulur: fiyat yeni bir zirve yaparken RSI daha düşük bir zirve yapıyorsa bu, momentumun zayıfladığının işaretidir. Daha kısa bir dönem göstergeyi daha duyarlı hale getirir ve onu 70 ya da 30 seviyesine daha sık taşır; daha uzun bir dönem ise onu yumuşatır.

MACD: hareketli ortalama yakınsama ıraksama

1970'lerin sonunda Gerald Appel tarafından geliştirilen MACD, iki üstel ortalamadan oluşur. Standart 12, 26, 9 ayarlarıyla:

MACD çizgisi = 12 dönemlik EMA − 26 dönemlik EMA.
Sinyal çizgisi = MACD çizgisinin 9 dönemlik EMA'sı.
Histogram = MACD çizgisi − sinyal çizgisi.

Örnek: EURUSD'nin 12 dönemlik EMA'sı 1,1540, 26 dönemlik EMA'sı 1,1525 ise MACD çizgisi 0,0015, yani 15 pip olur. Sinyal çizgisi 0,0010'da olduğunda histogram +0,0005'tir: yukarı yönlü momentum şu anda yakın dönemdeki ortalamasından daha güçlüdür.

Yatırımcılar MACD çizgisinin sinyal çizgisini kesmesini, MACD çizgisinin sıfır çizgisini kesmesini (bu, iki ortalama kesiştiğinde olur) ve fiyatla arasındaki uyumsuzluğu izler. Ortalamalardan üretildiği için MACD gecikmelidir; sakin, yatay piyasalarda kesişimleri sık ve güvenilmezdir.

Bollinger Bantları

1980'lerde John Bollinger tarafından geliştirilen Bollinger Bantları, 20 dönemlik basit hareketli ortalamanın iki standart sapma üstüne ve altına birer bant yerleştirir. Örnek: orta bant 1,1500'de ve standart sapma 15 pip (0,0015) ise üst bant 1,1500 + 2 × 0,0015 = 1,1530, alt bant 1,1500 − 0,0030 = 1,1470 olur; bu da 60 pip genişliğinde bir kanal demektir.

Dar bantlar, çoğu zaman sıkışma (squeeze) olarak adlandırılır; düşük volatiliteye işaret eder ve sıklıkla daha büyük bir hareketten önce gelir, ancak o hareketin yönünü ele vermez.
Geniş bantlar sert hareketlerin ardından gelir.
Banda dokunmak tek başına bir sinyal değildir: güçlü bir trendde fiyat birçok mum boyunca bantlardan birine yaslanarak ilerleyebilir.

Göstergeler aşırı yüklenmeden nasıl birleştirilir?

Sade bir yöntem, trendi belirlemek için bir gösterge, girişin zamanlaması için başka bir gösterge kullanır ve son sözü fiyat hareketine bırakır. Örneğin H4'te: fiyat yükselen bir EMA'nın üzerinde tutunuyor, RSI 40 ile 50 arasına doğru gerileyip yukarı dönüyor ve MACD histogramı pozitife geçiyor. Bu, son dip noktasının altında bir stop ve risk yönetimi kurallarına göre belirlenmiş bir büyüklükle incelenmeye değer bir işlem kurulumudur. Sinyalleri mumların kendisiyle teyit edin (mum grafikleri nasıl okunur rehberine bakın) ve ekonomik takvimi kontrol edin, çünkü önemli haberler her göstergenin önüne geçebilir.

IKLIL MARKETS'te teknik göstergeler

IKLIL MARKETS platformu 22 gösterge sunar: MA, EMA, SMA, Bollinger Bantları, Parabolic SAR, BBI, RSI, MACD, KDJ (Stokastik), Williams %R, CCI, DMI, TRIX, OBV, Momentum, Rate of Change, PSY, Awesome Oscillator, BIAS, Volume Ratio, Ease of Movement ve Volume. Bunları M1'den MN'ye dokuz zaman diliminde mum grafiklerine ekleyin, on iki çizim aracıyla seviyeleri işaretleyin ve fiyat alarmları kurun; tarayıcıda ya da yüklenebilir uygulamada. Gerçek parayla işlem yapmadan önce her kombinasyonu EURUSD ya da Bitcoin üzerinde, 10.000 USD sanal bakiyeli ücretsiz bir demo hesapta test edin.

Risk hakkında bir not

Göstergeler geçmiş fiyatlardan üretilir ve geleceği öngörmez; her sinyal zaman zaman başarısız olur. CFD'ler kaldıraçlıdır, bu yüzden zararlar hızla büyüyebilir ve bakiyenizin tamamını kaybedebilirsiniz. Yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz parayla işlem yapın ve önce risk uyarısını okuyun.